เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคอีสาน

From the Isaan Record

In In Solidarity on 20/12/2011 at 5:24 am

Fishing Without a Net: Fish Farms and the 2011 Floods

from Isaan Record on Vimeo.

คุณค่าของข้าวพื้นบ้าน

In กรณีศึกษา, Farmers Groups on 03/08/2011 at 1:26 pm

(ตอน 3)

ข้าวพื้นบ้านกับการแปรรูป

ความหลากหลายของสายพันธุ์ข้าว และคุณสมบัติเฉพาะของข้าวพื้นบ้านแต่ละสายพันธุ์ส่งผลสืบเนื่องมาสู่ความหลากหลายของอาหารด้วย การนำข้าวพื้นบ้านมาแปรรูปเป็นอาหารชนิดอื่น ทั้งเพื่อการถนอมอาหาร การเพิ่มรสชาติและรูปแบบในการบริโภคให้หลากหลายขึ้นรวมทั้งเป็นการฟื้นฟูภูมิปัญญาเกี่ยวกับการแปรรูปข้าวของชุมชนด้วย เช่น

               การทำขนมจากข้าวพื้นบ้าน การแปรรูปในสมัยก่อนนั้น ไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อการบริโภคในชีวิตประจำวัน แต่มีการแปรรูปเฉพาะในโอกาสพิเศษเท่านั้น การเลือกข้าวแต่ละสายพันธุ์ก็มีความสัมพันธ์กับการทำขนมหรือใช้ในงานบุญหรือพิธีกรรมต่างๆ เช่น การทำข้าวจี่ การทำขนมจีน ข้าวต้มในงานบุญ เพื่อเอาไปทำบุญที่วัดและแบ่งปันญาติ ตัวอย่างการแปรรูปข้าวพื้นบ้าน เช่น ข้าวเจ้าแดงแปรรูปเป็นขนมจีน ข้าวเหนียวขี้ตมใหญ่

คุณค่าของข้าวพื้นบ้าน

In กรณีศึกษา, Farmers Groups on 23/07/2011 at 12:13 pm

(ตอนที่ 2)

          จากที่กล่าวมาจากตอนที่แล้ว  ข้าวพื้นบ้านมีความหลายหลายทั้งด้านอายุ และคุณลักษณะเฉพาะมากมาย จึงทำให้เกิดความเหมาะสมกับสถาพพื้นที่ที่หลายหลายของแต่ละระบบนิเวศน์ และจากความหลายหลายนี้เองเกษตรกรที่ปลูกข้าวพื้นบ้านจึงค้นพบคุณค่าข้าวพื้นบ้านในด้านต่างๆ คือ

  • ข้าวพื้นบ้านกับการจัดการแรงงาน

          เนื่องจากสภาพการทำนาในปัจจุบันเกษตรกรส่วนใหญ่ปลูกข้าวชนิด และอายุเดียวกันหรือใกล้เคียงกันทำให้เมื่อถึงฤดูกาลทำนาจะต้องระดมแรงงานทั้งในครอบครัว และจ้างเพิ่มเติมมาช่วยกันให้ทันต่อฤดูกาลโดยเฉพาะช่วงการดำนา และช่วงการเก็บเกี่ยวทำให้หลายหมู่บ้านเกิดสถานการณ์ขาดแรงงาน ค่าแรงงานสูงและการแย่งชิงแรงงาน การปลูกข้าวหลากหลายสายพันธุ์จึงเป็นการปลูกเพื่อการจัดการแรงงาน เกษตรกรสามารถวางแผนการจัดการพื้นที่การทำนาตามช่วงอายุของข้าวกับสภาพพื้นที่และแรงงานในครอบครัว ทำให้มีแรงงานเพียงพอจากการกระจายระยะเวลาการทำนาตั้งแต่เริ่มเพาะปลูกจนกระทั้งเก็บเกี่ยว ซึ่งเริ่มปักดำตั้งแต่เดือนมิถุนายน จนถึงเดือนสิงหาคมโดยเริ่มปักดำข้าวหนักในที่ลุ่มก่อน เมื่อเสร็จข้าวหนักแล้ว จึงเริ่มดำข้าวกลางและข้าวเบา ส่วนในการเก็บเกี่ยว จะเริ่มเกี่ยวตั้งแต่ช่วงเดือนตุลาคม โดยเริ่มจากเกี่ยวข้าวเบาก่อน และข้าวหนักเป็นชนิด

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 27 other followers