เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคอีสาน

Archive for December, 2009|Monthly archive page

การเลี้ยงปลาในกระชังแม่น้ำชี

In Research on 18/12/2009 at 9:33 am

Advertisements

Nigeria, Thailand partner on rice production

In Uncategorized on 18/12/2009 at 8:17 am

Even as Chinua Achebe’s new book is published about his childhood in colonial Nigeria – could this be an opportunity for the “teeming youth jobs” in Nigeria or just a land grab by Thai agribusiness?

This Day | 12.14.2009 also posted on the Food Crisis and The Global Land Grab blog

From Dele Ogbodo in Abuja

Minister of Commerce and Industry, Chief Achike Udenwa yesterday in Abuja said Nigeria and the Republic of Thailand have commenced negotiation and signing of bilateral and investment agreement in commercial agriculture in Nigeria particularly in rice production and processing.

The minister acknowledged that Nigeria is the biggest buyer and consumer of Thai’s rice the world over. He said, “during my meeting with the Thai Minister of Trade, he expressed his country’s willingness to invest in commercial agriculture in Nigeria, particularly rice product and processing.

Other areas of joint venture agreement, according to Udenwa, is Oil and Gas.

He said this while briefing newsmen on the outcome of the Seventh World Trade Organisation (WTO) Ministerial Conference, held recently in Geneva, Switzerland.

With Thailand as the highest exporter of rice to Nigeria, the minister said it is expedient for both countries to seek better ways of  greater collaboration in the production of the staple food.

He said the cooperation will be in the establishment of rice farms by the Thais in Nigeria’s Free Trade Zones.

Udenwa said the establishment of the joint venture will be  preceded with the exchange of visits at the ministerial and official levels and organization of Trade Missions by the two countries early next year.

He said the process for the signing of a strong economic cooperation and bilateral trade and investment should be initiated by both countries immediately. Read the rest of this entry »

ระบบนิเวศน์อีสาน : ความหลากหลายพันธุกรรมข้าว

In Farmers Groups, Our Network on 17/12/2009 at 12:20 am

by: นุจนาด  โฮมแพน

เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคอีสาน

 

อีสานเป็นพื้นที่ราบสูงที่มีพื้นที่กว้างใหญ่ที่สุดในประเทศ นั่นคือมีพื้นที่ประมาณ 105 ล้านไร่หรือ 1 ใน 3 ของพื้นที่ประเทศไทยทั้งหมด   ความกว้างใหญ่ไพศาลนี้ประกอบไปด้วยระบบนิเวศน์ต่างๆอย่างหลากหลาย ซึ่งสามารถ จำแนกได้เป็น 4 ระบบ คือ

  • ระบบนิเวศน์ทาม หรือระบบนิเวศน์พื้นที่ชุ่มน้ำ  ทามเป็นรอยต่อระหว่างผืนดินกับผืนน้ำ ซึ่งจะมีป่าเรียกว่าป่าทาม  เป็นระบบนิเวศน์ในเขตลุ่มน้ำที่มีน้ำท่วมถึงในช่วงฤดูฝน ระบบนิเวศน์ทามนี้มีพื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ตรงแอ่งกลางของภาคตามแนวลำน้ำหลัก 3 สาย คือ ลำน้ำมูลทางส่วนใต้ของภาค  ลำน้ำชีทางส่วนกลางของภาค และลำน้ำสงครามทางส่วนบนของภาค   องค์ประกอบสำคัญของระบบนิเวศน์นี้คือ ลำน้ำ และพื้นที่ทาม ซึ่งมีทั้งป่าทามและนาทาม        เมื่อน้ำหลากจะเป็นพื้นที่รับน้ำท่วม จะมีบึงหรือกุดแทรกสลับ บริเวณนี้น้ำจะท่วมในฤดูฝน 3-4 เดือน และเกิดน้ำท่วมขัง     พื้นที่ทามชาวบ้านจะใช้ประโยชน์ในการหาปลา   ป่าโนนทาม/ป่าดอนทาม จะกระจายโดยรอบพื้นที่ ที่เป็นที่สูงขึ้นมาไม่มีน้ำท่วมขัง ทำให้เป็นที่อาศัยของสัตว์ป่าในช่วงฤดูน้ำหลาก หากเป็นป่าที่ติดกับพื้นที่ทุ่ง จะมีพรรณไม้ เช่น สมอ(ส้มหม้อ) ยางนา   สะแบง   หากเป็นป่าที่อยู่ระหว่างเลิงกับหนอง ส่วนมากจะเป็นพื้นที่ไผ่ป่า หากเป็นป่าที่อยู่ใกล้กุดก็จะพบพรรณไม้ เบ็นน้ำ เสียว หูลิง ทม ไทร ฯลฯ    

นิเวศน์ทามพบได้  ในเขต จังหวัดมหาสารคาม  จังหวัดร้อยเอ็ด   จังหวัดอุบลราชธานี   การทำการเกษตรจะปลูกข้าวที่มีอายุยาว และสามารถยืดตัวได้ในช่วงน้ำท่วม เช่น ข้าวเจ้าลอย ข้าวเหนียวลอย  ข้าวเหนียวก่ำลอย พอน้ำลดจะปลูกข้าวอายุสั้นหรือที่เรียกว่าการทำนาแซง เช่น ข้าวอีเตี้ย  ข้าวหอมสามกอ ข้าวหวิดหนี้ เป็นต้น

  • ระบบนิเวศน์ทุ่งลักษณะสำคัญของระบบนิเวศน์นี้คือที่ราบขนาดใหญ่ จึงเป็นพื้นที่ที่เหมาะกับการทำนา และมีการเลี้ยงสัตว์ในทุ่งและการปลูกพืชผักประกอบด้วย  ทุ่งที่ใหญ่ที่สุดของภาคอีสานคือทุ่งกุลาร้องไห้ที่ตั้งอยู่ตรงส่วนกลางของภาคครอบคลุมพื้นที่ 5 จังหวัด ได้แก่ Read the rest of this entry »

ตลาดสีเขียวยโสธร : การสร้างสังคมใหม่หรือการรื้อฟื้นสังคมเก่า? PART 1

In Farmers Groups, Network Events on 16/12/2009 at 10:06 pm

โดย สยาม หยองเอ่น

เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคอีสาน

ณ มุมเล็กๆ แห่งหนึ่งในตลาดสดเทศบาลกลางเมืองยโสธร มีกลุ่มคนผู้ที่มีแนวความคิดในการเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่อย่างจริงจังและจริงใจต่อเพื่อนมนุษย์ กลุ่มคนเหล่านี้เป็นเกษตรกรในอำเภอกุดชุม และอำเภอใกล้เคียง ซึ่งรวมตัวกันเป็นกลุ่มและทำการผลิตแบบอินทรีย์เพื่อใช้บริโภคในครัวเรือนและได้จัดตั้งตลาดสีเขียวแห่งนี้ขึ้นเพื่อเป็นพื้นที่ของการสร้างสายสัมพันธ์ระหว่างผู้ผลิตในชนบทและผู้บริโภคในเมืองในเรื่องของการแลกเปลี่ยนความรู้และจำหน่ายสินค้าอินทรีย์ ให้แก่ เพื่อน ญาติพี่น้อง ในสังคมเมือง เปิดโอกาสให้เพื่อนมนุษย์เหล่านี้มีทางเลือกในการบริโภคอาหารที่ปลอดภัย ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมเมล็ดพันธุ์ การเพาะปลูก การดูแลรักษา การเก็บเกี่ยว และถึงมือผู้บริโภค โดยที่ผลผลิตเหล่านั้นไม่มีการใช้สารเคมีเลย นับเป็นกระบวนการผลิตที่ปลอดภัยอย่างแท้จริง

สังคมในตลาดสีเขียว อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร เกิดขึ้นทุกเช้าวันเสาร์ ตั้งแต่เวลา 5.00 น. ถึงเวลา 9.00 น. โดยประมาณ ช่วงเวลาประมาณ 4 ชั่วโมงในการเปิดตลาดสีเขียวนี้ คุณจะได้เห็นบรรยากาศที่ไม่อาจเห็นได้ในตลาดทั่วไป มีบรรยากาศแห่งความสุขลอยฟุ้งอยู่ทั่วพื้นที่ขนาด 5 x 20 ตารางเมตร พ่อค้าแม่ค้าบรรยายสรรพคุณของสินค้าได้อย่างภาคภูมิใจ เนื่องจากได้ทำการผลิตด้วยตนเองทุกอย่าง และสามารถลดแลกแจกแถมได้อย่างถล่มทลายเนื่องจากต้นทุนการผลิตไม่สูง ไม่เพราะไม่มีค่าปุ๋ยเคมี หากแต่ใช้สารธรรมชาติที่ผลิตขึ้นเอง ผู้บริโภคเองก็สามารถพูดคุยสอบถามกับเหล่าพ่อค้าแม่ค้าได้อย่างเต็มที่ อย่างกับเป็นญาติพี่น้องร่วมสายเลือดกันเลย ผักนี้ปลูกอย่างไร? ทำอะไรกินถึงจะอร่อย? มีประโยชน์ต่อร่างกายอย่างไร? แก้โรคนี้ได้หรือไม่? อยากปลูกกินเองมีเมล็ดพันธุ์ให้มั้ย? เหล่านี้เป็นคำถามสุดฮิตในตลาดสีเขียวเมืองยโสธร และพ่อค้าแม่ค้าก็จะตอบอย่างเต็มใจไม่มีการหวงวิชาความรู้ เพราะวัตถุประสงค์หลักในการเปิดตลาดเขียวก็เพื่อการสร้างสังคมการบริโภคที่ปลอดภัย หากการเปิดตลาดของพวกเขาเป็นการเผยแพร่วัฒนธรรมการบริโภคที่ปลอดภัยออกสู่สังคมพวกเขาก็ยินดียิ่ง Read the rest of this entry »

ข้าวพื้นบ้านกับอธิปไตยทางอาหารของชาวนาอีสาน

In Our Network, Research on 16/12/2009 at 9:25 pm

ข้าวพื้นบ้านกับอธิปไตยทางอาหารของชาวนาอีสาน

ปาฐกถาโดย เดชา ศิริภัทร

สวัสดีครับ เรียนท่านประธานเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคอีสาน  ประธานสภาเทศบาลจ.ขอนแก่น พี่บำรุง บุญปัญญา  เรื่องที่เตรียมมานี่เป็นเรื่องอยากพูดกับชาวนาอีสานโดยเฉพาะเป็นห่วงครับ หัวข้อเรื่อง  “ข้าวพื้นบ้านกับอธิปไตยทางอาหารของชาวนาอีสาน”

คำว่าอธิปไตยทางอาหารคืออะไร    ถ้าเป็นประเทศที่ไม่เคยเป็นเมืองขึ้นใครสามารถตัดสินใจเองได้เรื่องอาหาร แต่ถ้าไม่สามารถตัดสินใจได้ว่าจะกินอาหาร เมื่อไหร่   นั่นคือ “เมืองขึ้นทางอาหาร”

เข้าใจยากนะครับ เพราะตอนนี้มีของกินมาก  ทั้งไก่ เนื้อหมู แต่ทั้งหมดมาจากฟาร์ม   คำถามคือขณะนี้เรามีโอกาสกินผักพื้นบ้านไหม  แตงโมพื้นบ้านที่ไม่ใส่ยา   มีโอกาสได้กินไหม  กะหล่ำปลี ที่เป็นพันธุ์พื้นบ้าน ไม่ใส่สารเคมี   มีไหม  ถั่วเหลืองที่จะกิน มีไหมที่ไม่ใช่จีเอ็มโอ  ข้าวโพดในตลาดที่ไม่ใช่ลูกผสมมีไหม ไม่มีแล้ว เราไม่มีอธิปไตยทางอาหารแล้วเหลือสุดท้ายคือ ข้าว  เดี๋ยวนี้ยังมี ข้าวอีตม อีตมใหญ่ ข้าวเล้าแตก  ข้าวนางนวล  แต่เชื่อไหม ถ้าเราไม่จัดงานรณรงค์แบบนี้  อีกหน่อยก็จะเป็นข้าวซีพี 350 ข้าวไบเยอร์ 6300 เพราะกระบวนการยึดครองทางอาหารเป็นแบบเดียวกันแบบเดียวกับที่เกิดกับข้าวโพด ซึ่งเดี๋ยวนี้มีแต่ซุปเปอร์สวีท หรือข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ รัฐบาลใจดี พัฒนาเป็นสุวรรณ 12 ตอนนี้ เหลือพันธุ์เบอร์ต่างๆของบริษัท พันธุ์พื้นบ้านพันธุ์รัฐบาลหายไปหมด Read the rest of this entry »

ข้าว: นโยบายการแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน

In Our Network, Research on 16/12/2009 at 9:17 pm

ข้าวกับสังคมไทยมีคุณค่ามากกว่าการเป็นเพียงอาหารของทุกคน แต่เป็นความสำคัญเชิงวัฒนธรรมของวิถีชีวิต แต่เมื่อข้าวมีการเปลี่ยนแปลงเชิงคุณค่ามาสู่มิติเศรษฐกิจ เราจะได้ยินเสมอๆว่าข้าวเป็นสินค้าส่งออกสำคัญอันดับ1 ของประเทศไทย แต่ก็น่าแปลกประหลาดใจชีวิตของชาวนาผู้ปลูกข้าวกลับยากลำบากมากขึ้นกว่าในอดีต ความมั่นคงทางอาหารหายไป จากที่เคยมีข้าวมีปลากิน มาเป็นซื้อข้าวซื้อปลากิน หนี้สินเพิ่มพูน ปรากฏการณ์ที่ดินหลุดมือชาวนาไปเป็นของนายทุนและองค์กรให้กู้สินเชื่อในระบบทั้งหลายมีให้เห็นได้ไม่ยาก ศักดิ์ศรีชาวนาซึ่งเป็นผู้ผลิตอาหารของสังคมสั่นคลอน เห็นได้จากชาวนาส่วนใหญ่ไม่อยากให้ลูกหลานตนเองมีอาชีพเป็นชาวนา เพราะความเหนื่อยยากและหมดหวังในชีวิตชาวนาที่ประสบอยู่เป็นแรงขับให้ชาวนาปัจจุบันกู้หนี้ยืมสินส่งลูกหลานเรียนเพียงหวังให้เป็นเจ้าคนนายคนพ้นจากชีวิตชาวนา สังคมไทยเองก็อาจกำลังลืมเลือนต่อความเข้าใจที่ว่าชาวนาคือมิตรสหายที่ทำหน้าที่ผลิตอาหารให้เรา

ชาวนาผู้ปลูกข้าวเป็นอาหารให้เรา และผลิตสินค้าที่ทำรายได้ให้ประเทศไทยเป็นอันดับหนึ่ง กำลังต้องเผชิญปัญหาซ้ำซ้อนหลายเรื่อง ราคาข้าวเป็นความหวังเดียวของเกษตรกรที่จะมีรายได้และมีคุณภาพชีวิตที่ดี เพราะวิถีการผลิตเพื่อขายได้ส่งผลให้การพึ่งตนเองลดลง การเกษตรเชิงพาณิชส่งเสริมการใช้สารเคมีจำนวนมากในการผลิตซึ่งได้ทำลายความอุดมสมบูรณ์ของอาหารตามธรรมชาติ และเพิ่มต้นทุนการทำนาของเกษตรกร อีกประการหนึ่งชาวนาเป็นผู้ผลิตข้าวก็จริง แต่กลไกลการตลาดเป็นของพ่อค้าคนกลาง ซึ่งซับซ้อนมากขึ้นจากพ่อค้าในประเทศเพิ่มพ่อค้าต่างประเทศในระบบตลาดโลกเข้ามาอีกด้วย ท่ามกลางกระแสเศรษฐกิจปัจจุบัน ปัญหารูปธรรมสำคัญที่ปรากฏมาตลอดคือปัญหาราคาข้าวตกต่ำ

Read the rest of this entry »

Reporting from the Ubon Rice Seed Research Center

In Farmers Groups, Meetings, Network Events, Research on 12/12/2009 at 8:59 pm

There’s a chance that we can have an agricultural system in which farmers grow local varieties with little or no chemicals – Mr. Somsong Chotechuen

Seventy-seven percent of rice production in Thailand is rain-fed.

AAN farmers and staff from throughout Esan and northern Thailand came together on December 1st to exchange about their seed research experiences and findings over the past year with the Ubon Rachatani Rice Seed Research Center.  First we got an update from Joko in Nan province, where farmers are improving seeds independently.  Over two thousand farmers are growing these seeds all over northern Thailand.  More remote places have been able to preserve seeds and these communities tend to be local ethnic groups.  Northern Thailand has preserved many field rice varieties are suitable to the hillsides, but many paddy rice varieties have disappeared from the fields.  But surrounding Chiang Mai, sixty percent of rice is Gor Kor 6.

There are three types of rice – field rice, which is suited to the mountainous ranges of northern Thailand, rain-fed rice, grown throughout Esan, and flooded-paddy rice, which grows in taam ecosystems and was traditionally grown in central Thailand (but has mostly disappeared in this export-intensive region).  There are pure, indigenous varieties, improved varieties, which have bred by and varieties improved by researchers and sold to farmers. Read the rest of this entry »

What the North Needs

In Uncategorized on 11/12/2009 at 11:35 am

(Daniel Hertzberg)

December 7, 2009

Op-Ed Contributor

Cap and Fade

By JAMES HANSEN

AT the international climate talks in Copenhagen, President Obama is expected to announce that the United States wants to reduce its greenhouse gas emissions to about 17 percent below 2005 levels by 2020 and 83 percent by 2050. But at the heart of his plan is cap and trade, a market-based approach that has been widely praised but does little to slow global warming or reduce our dependence on fossil fuels. It merely allows polluters and Wall Street traders to fleece the public out of billions of dollars. Read the rest of this entry »

La Via Campesina: Why We Left Our Farms to Come to Copenhagen

In In Solidarity on 11/12/2009 at 10:04 am

Speech of Henry Saragih, general coordinator of Via Campesina at the opening session of Klimaforum By La Via Campesina

CommonDreams.org, December 8, 2009

Straight to the Source

We, the international peasant movement La Via Campesina, are coming to Copenhagen from all five corners of the world, leaving our farmland, our animals, our forest, and also our families in the hamlets and villages to join you all.

Why is it so important for us to come this far? There are a number of reasons for that. Firstly, we would like to tell you that climate change is already seriously impacting us. It brings floods, droughts and the outbreak of pests that are all causing harvest failures. I must point out that these harvest failures are something that the farmers did not create. Instead, it is the polluters who caused the emissions who destroy the natural cycles. So, we small scale farmers came here to say that we will not pay for their mistakes. And we are asking the emitters to face up to their responsibilities. Read the rest of this entry »

Yasothon Green Market

In Uncategorized on 10/12/2009 at 9:35 pm